Ìfọ́ àti àbùkù iṣan ara jẹ́ àwọn àrùn tó wọ́pọ̀, tí ó sábà máa ń jẹ́ nítorí ìpalára tàbí ìpalára, láti lè mú iṣẹ́ apá padà bọ̀ sípò, a gbọ́dọ̀ tún iṣan ara tó ti bàjẹ́ tàbí tó ti bàjẹ́ ṣe ní àkókò. Ìfọ́ iṣan ara jẹ́ ọ̀nà iṣẹ́ abẹ tó díjú jù àti tó rọrùn. Nítorí pé okùn gígùn ni tendoni náà, òpin tó ti bàjẹ́ máa ń pín tàbí kí ó gùn nígbà ìfọ́ iṣan ara. Ìfọ́ iṣan ara náà wà lábẹ́ ìfúnpá díẹ̀, ó sì máa ń wà títí tí tendoni náà yóò fi wòsàn, yíyan ìfọ́ iṣan ara náà sì ṣe pàtàkì gan-an. Lónìí, màá sọ fún ọ nípa àwọn ìpalára tendoni méjìlá tí ó wọ́pọ̀ àti àwọn ìlànà, àkókò, àwọn ọ̀nà àti àwọn ọ̀nà ìfọ́ iṣan ara fún ìfọ́ iṣan ara.
I.Cufftear
1. Àrùn:
Àwọn ọgbẹ́ onígbà pípẹ́ ti èjìká;
Ìpalára: ìpalára tó pọ̀ jù sí ìfàsẹ́yìn iṣan tàbí kí ó ṣubú pẹ̀lú apá òkè tí a nà sókè tí a sì fi ìdúró ṣinṣin sí ilẹ̀, èyí tó lè mú kí orí humeral wọ inú rẹ̀ kí ó sì ya apá iwájú ti rotator cuff náà.
Okùnfà ìṣègùn: ìpalára sí ìfàmọ́ra tí ń yípo nítorí agbára púpọ̀ nígbà ìtọ́jú ọwọ́;
2.Ẹ̀yà ara ẹ̀rọ ìtọ́jú:
Àwọn Àmì Àmì: Ìrora èjìká lẹ́yìn ìpalára, ìrora bí ìya;
Àwọn àmì: àmì ìrora tó ga tó 60º~120º; ìfàsẹ́yìn èjìká àti ìrora ìdènà yíyípo inú àti òde; ìrora ìfúnpá ní ààlà iwájú acromion àti ìbúgbàù tó pọ̀ jù ti humerus;
3. Ìtẹ̀wé ìṣègùn:
Iru I: Ko si irora pẹlu iṣẹ gbogbogbo, irora nigbati o ba n ju tabi yi ejika pada. Ayẹwo wa fun irora retro-arch nikan;
Iru Kejì: Yàtọ̀ sí ìrora nígbà tí a bá ń tún ìṣípo tí ó farapa ṣe, ìrora ìdènà rotator cuff wà, àti pé ìṣípo gbogbogbò ti èjìká jẹ́ déédéé.
Iru III: Àwọn àmì àrùn náà wọ́pọ̀ jù, pẹ̀lú ìrora èjìká àti ìdínkù ìṣísẹ̀, àti pé ìfúnpá àti ìrora ìdènà wà nígbà tí a bá ṣe àyẹ̀wò.
4. Ìfọ́ tendoni tí ń yípo:
① Ìfọ́ pátápátá:
Àwọn Àmì Àmì: Ìrora tó le koko nígbà tí a bá farapa, ìtura fún ìrora lẹ́yìn ìpalára náà, lẹ́yìn náà, ìlọsíwájú díẹ̀díẹ̀ nínú ìwọ̀n ìrora náà.
Àwọn àmì ara: Ìrora titẹ tó gbòòrò ní èjìká, ìrora tó mú ní apá tó ya nínú iṣan ara.
Ìfọ́ tí a lè fi ọwọ́ fọ̀ àti ìró ìfọ́ egungun tí kò dára nígbà gbogbo;
Ailagbara tabi ailagbara lati fa apa oke si 90º ni apa ti o kan.
X-rays: Awọn ipele ibẹrẹ ko ni awọn iyipada ti ko dara;
Àrùn tuberosity humeral tí a lè rí nígbẹ̀yìn gbẹ́yín osteosclerosis ìbàjẹ́ cystic tàbí ìfọ́mọ́ tendoni.
② Àìpé ìfọ́: ìtọ́jú èjìká lè ran lọ́wọ́ láti jẹ́rìí sí àyẹ̀wò náà.
5. Ṣíṣàfihàn àwọn iṣan tí ń yípo pẹ̀lú àti láìsí ìfọ́
①1% procaine 10 milimita pípa ibi irora;
② Idanwo apa oke.
II.Ìjórí iṣan orí gígùn becips brachii
1. Àrùn:
Ipalara ti o waye nipasẹ iwọn iyipo ejika ti o pọ si ati gbigbe agbara ti isẹpo ejika, ti o fa ibajẹ ati yiya tendoni ninu sulcus inter-nodal leralera;
Ipalara ti o waye nipasẹ fifa fifa lojiji pupọ;
Àwọn mìíràn: ìgbà ogbó, ìgbóná rotator cuff, ìpalára ìdènà tendoni subscapularis, àwọn èdìdì agbègbè púpọ̀, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
2.Ẹ̀yà ara ẹ̀rọ ìtọ́jú:
Àrùn iṣan àti/tàbí àtọ̀gbẹ iṣan orí gígùn ti biceps:
Àwọn àmì àrùn: ìrora àti àìbalẹ̀ ọkàn ní iwájú èjìká, tí ó ń tàn sókè àti sísàlẹ̀ deltoid tàbí biceps.
Àwọn àmì ara:
ìrọ̀rùn ìjókòó orí gígùn láàárín nodal sulcus àti biceps;
Àwọn striae tí a ti ṣe àgbékalẹ̀ lè ṣeé rí;
Gbigbe apa oke rere ati irora itẹsiwaju ẹhin;
Àmì Yergason rere;
Ìwọ̀n ìṣípò tí ó lopin ti oríkèé èjìká.
Ìfọ́ iṣan orí gígùn ti biceps:
Àwọn àmì àrùn:
Àwọn tí ó fọ́ iṣan ara pẹ̀lú ìbàjẹ́ líle koko: ní ọ̀pọ̀ ìgbà, kò sí ìtàn ìpalára tàbí àwọn ìpalára díẹ̀, àwọn àmì àrùn náà kò sì hàn gbangba;
Àwọn tí ó ní ìfọ́ tí ó jẹ́yọ nítorí ìfàsẹ́yìn líle ti biceps lòdì sí ìdènà: aláìsàn náà ní ìmọ̀lára ìfọ́ tàbí gbọ́ ìró ìfọ́ ní èjìká, ìrora èjìká sì hàn gbangba ó sì ń tàn sí iwájú apá òkè.
Àwọn àmì ara:
Wiwu, ecchymosis ati rirọ ni sulcus inter-nodal;
Àìlèṣe láti yí ìgbòngbò tàbí ìdínkù ìgbòngbò;
Àìdọ́gba ní ìrísí iṣan biceps ní ẹ̀gbẹ́ méjèèjì nígbà tí ó bá ń fa ìfàsẹ́yìn líle;
Ipò tí kò dára tí ikùn iṣan biceps ní apá tí ó kan, èyí tí ó lè sọ̀kalẹ̀ sí ìsàlẹ̀ apá òkè;
Ẹ̀gbẹ́ tí ó ní ìsopọ̀ pẹ̀lú iṣan ara rẹ̀ kéré ju ẹ̀gbẹ́ tí ó ní ìlera lọ, ikùn iṣan náà sì máa ń gbó ju ẹ̀gbẹ́ kejì lọ nígbà tí ó bá ń fa ìsopọ̀ pẹ̀lú agbára.
Fíìmù X-ray: ní gbogbogbòò kò sí àwọn àyípadà àìdára.
III.Injory titendoni becips brachii
1.Ẹ̀kọ́ nípa ẹ̀yà ara:
Enthesiopathy ti tendoni brachii triceps (enthesiopathy ti tendoni brachii triceps): a fa tendoni brachii triceps leralera.
Ìfọ́ egungun iṣan triceps brachii (ìfọ́ egungun iṣan triceps brachii): agbára ìta tí ó le koko tí ó sì le koko ni a máa fà ya kúrò.
2. Awọn ifihan iṣoogun:
Àrùn endopathisi ti iṣan triceps:
Àwọn àmì àrùn: ìrora ní ẹ̀yìn èjìká tí ó lè tàn sí deltoid, ìpayà àdúgbò tàbí àwọn àìlera ìmọ̀lára mìíràn;
Àwọn Àmì:
Ìrora titẹ ninu isan ori gigun ti triceps brachii ni ibẹrẹ ti aala isalẹ ti glenoid scapular ni tabili ita ti apa oke;
Ìrora tó lè dènà ìfàsẹ́yìn ìgbọ̀wọ́ tó dára; ìrora triceps tí ìfàsẹ́yìn tó le koko ti apá òkè fà.
X-ray: Nígbà míìrán, òjìji tó pọ̀jù máa ń wà ní ìbẹ̀rẹ̀ iṣan triceps.
Ìfọ́ iṣan triceps:
Àwọn àmì àrùn:
Ọpọlọpọ ariwo lẹhin igbonwo ni akoko ipalara;
Ìrora àti wíwú ní ibi tí ìpalára náà ti ṣẹlẹ̀;
Ailagbara ninu itẹsiwaju igbonwo tabi ailagbara lati na igbonwo ni kikun;
Ìrora náà pọ̀ sí i nítorí àìfaradà sí ìfàgùn ìgbọ̀wọ́.
Àwọn àmì ara:
A le ni ibanujẹ tabi abawọn paapaa loke ulnar humerus, ati pe a le tẹ opin tendoni triceps ti a ti ge mọlẹ;
Ìrọ̀rùn mímú ní ojú ọrùn ulnar humerus;
Idanwo itẹsiwaju igbonwo rere lodi si agbara ina.
Fíìmù X-ray:
A rí egungun ìfàsẹ́yìn tí ó wà ní ìlà ní nǹkan bí 1 cm lókè ulnar humerus;
A rí àbùkù egungun nínú ulnar tuberosity.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Keje-08-2024



