Lẹ́yìn ìfọ́ egungun, egungun àti àwọn àsopọ̀ tó yí i ká a máa bàjẹ́, àwọn ìlànà ìtọ́jú àti ọ̀nà tó yàtọ̀ síra ló wà ní ìbámu pẹ̀lú bí ìpalára náà ṣe pọ̀ tó. Kí a tó tọ́jú gbogbo ìfọ́ egungun, ó ṣe pàtàkì láti mọ bí ìpalára náà ṣe pọ̀ tó.
Awọn ipalara ti àsopọ rirọ
I. Ìpínsísọ̀rí
Àwọn egungun tí ó ti di
A máa ń pín àwọn ìpalára àsopọ rírọ láti kékeré sí líle, nígbà gbogbo nípa lílo ọ̀nà Tscherne (Àwòrán 1)
Ipalara Ipele 0: Ipalara ti àsopọ rirọ kekere
Ipalara Ipele 1: fifọ tabi ipalara ti awọ ara rirọ ti o bo aaye fifọ naa
Ipalara Ipele 2: ipalara iṣan pataki tabi ipalara awọ ara ti o ni idoti tabi mejeeji
Ipalara Ipele 3: Ipalara àsopọ rirọ lile pẹlu iyipada nla, fifọ, aisan apakan, tabi ipalara iṣan-ẹjẹ
Nọmba 1: Isọri Tscherne
Ìfọ́ tí ó ṣí sílẹ̀
Nítorí pé ìfọ́ náà jẹ́ ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ayé òde, ìwọ̀n ìbàjẹ́ àsopọ rírọ ní í ṣe pẹ̀lú iye agbára tí ẹ̀gbẹ́ náà ní nígbà ìpalára náà, a sì sábà máa ń lo ìpínsísọ Gustilo (Àwòrán 2)
Àwòrán 2:Ìpínsípò Gustilo
Iru I: Gígùn ọgbẹ́ tó mọ́ tó sì kéré sí 1 cm, ìbàjẹ́ iṣan kékeré, kò sí ìfọ́ irun tó hàn gbangba Iru II: gígùn ọgbẹ́ > 1 cm, kò sí ìbàjẹ́ ara tó hàn gbangba, ìṣẹ̀dá àpá tàbí ìpalára ìfàsẹ́yìn
Iru Kẹta: Àwọn ibi tí ọgbẹ́ wà ni awọ ara, iṣan ara, periosteum, àti egungun, pẹ̀lú ìpalára tó pọ̀ sí i, títí kan àwọn irú ọgbẹ́ ìbọn pàtàkì àti àwọn ìpalára oko.
Iru IIIa: Àìlera tó gbòòrò àti/tàbí wíwà àwọn ọgbẹ́ ara tó rọ̀ jinlẹ̀, àwọn àsopọ ara tó rọ̀ tí wọ́n ní ìbòrí tó péye fún egungun àti àwọn ẹ̀yà ara ọpọlọ.
Iru IIIb: pẹlu ibajẹ ti o gbooro ti awọn àsopọ rirọ, awọn metastases iṣan iyipo tabi ọfẹ ni a nilo lakoko itọju lati ṣaṣeyọri aabo.
Iru IIIc: Àwọn egungun tó ṣí sílẹ̀ pẹ̀lú ìbàjẹ́ iṣan ara tó nílò àtúnṣe ọwọ́. Ìpínsísọ Gustilo máa ń burú sí i bí àkókò ti ń lọ, pẹ̀lú àwọn ìyípadà nínú ìpele ìpalára tí a kíyèsí nígbà tí a bá ń tún un ṣe.
II. Ìṣàkóso ìpalára
Ìwòsàn ọgbẹ́ nílò atẹ́gùn atẹ́gùn, ìṣiṣẹ́ àwọn ẹ̀rọ sẹ́ẹ̀lì, ìwẹ̀nùmọ́ àwọn ọgbẹ́ tí kò ní àsopọ̀ tí ó ti di eléèérí àti tí ó ti di eléèérí. Àwọn ìpele pàtàkì mẹ́rin ló wà fún ìwòsàn: ìdènà ẹ̀jẹ̀ (ìṣẹ́jú); ìpele ìgbóná ara (wákàtí); ìpele àsopọ̀ granulation (àwọn ọjọ́ tí a kà); Àkókò ìṣẹ̀dá àsopọ̀ (ọ̀sẹ̀).
Ipele ti itọju
Ipele líle:ìfúnrí ojú ọgbẹ́, ìfọ́mọ́, àtúntò egungun, àti ìgbàpadà ìṣípopo ara
(1) Ṣe ayẹwo iye ipalara ti àsopọ rirọ ati ipalara iṣan-ara ti o ni ibatan
(2) Lo iye omi isotonic pupọ fun irigeson ti n lu ni yara iṣẹ-abẹ lati yọ àsopọ necrotic ati awọn ara ajeji kuro
(3) A máa ń gé irun kúrò ní gbogbo wákàtí 24 sí 48 láti yọ gbogbo ara àjèjì àti àsopọ̀ ara tí ó wà nínú ọgbẹ́ náà kúrò títí tí a ó fi lè pa ọgbẹ́ náà tàbí kí a bo gbogbo rẹ̀ pátápátá (4) A máa nà ọgbẹ́ náà dáadáa, a máa fi àsopọ̀ ara jíjìn náà hàn gbangba, a sì máa ń ṣe àyẹ̀wò àti ìfọ́ irun náà dáadáa.
(5) A óò fa ìpẹ̀kun egungun tí ó ní ìfọ́ sínú ọgbẹ́ náà; A óò yọ cortex kékeré tí kò ṣiṣẹ́ dáadáa kúrò láti ṣe àyẹ̀wò àti láti nu ihò ọrá inú egungun náà.
Àtúnṣe:kíkópa àwọn ìtẹ̀síwájú ìpalára (ìbáṣepọ̀ tí ó pẹ́, àìsí ìṣọ̀kan, ìbàjẹ́, àkóràn)
Ìtura:Ìfàsẹ́yìn ọkàn aláìsàn, àwùjọ, àti iṣẹ́ rẹ̀
Iru pipade ati ibora ọgbẹ́
Pípípípí tàbí ìbòjú ọgbẹ́ ní kutukutu (ọjọ́ 3 sí 5) lè mú àwọn àbájáde ìtọ́jú tó tẹ́ni lọ́rùn wá: (1) pípíp ...
(2) pípalẹ̀
(3) pípa keji
(4) gbigbe flap alabọde nipọn
(5) ìbòrí àfẹ́sọ́nà (ìbòrí oní-nọ́ńbà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀)
(6) ìfọ́ egungun iṣan (ìfọ́ egungun gastrocnemius)
(7) ìdènà tí kò ní àwọ̀ (Àwòrán 3)
Àwòrán 3: A sábà máa ń rí àwọn ìwò díẹ̀ nípa ìtọ́jú ọ̀fẹ́
Ipalara egungun
I. Ìtọ́sọ́nà ìlà ìfọ́
Ìyípadà: Àpẹẹrẹ ẹrù ti ìfọ́ transverse tí ìfúnpá fà
obliquely: Ipo fifuye ti titẹ nitori fifọ diagonal kan
Apá: Àpẹẹrẹ ẹrù ti ìfọ́ ìfàsẹ́yìn nítorí ìfọ́ ìfàsẹ́yìn
II.Àwọn egungun
Ìpínsísọ̀rí gẹ́gẹ́ bí ìfọ́ egungun, irú ìfọ́ egungun, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ (Àwòrán 4)
Àwọn egungun tí a gé ní ìpalára jẹ́ àwọn egungun tí ó ní àwọn egungun mẹ́ta tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ tí ó wà láàyè, tí ó sábà máa ń jẹ́ àbájáde ìpalára agbára gíga.
Ìfọ́ egungun tí ó ní àrùn èéfín ìfọ́ ìlà ìfọ́ egungun máa ń wáyé ní agbègbè ìbàjẹ́ egungun ti àrùn tó ti ṣẹlẹ̀ tẹ́lẹ̀, títí bí: àrùn egungun àkọ́kọ́, àrùn egungun tí ó ní àrùn jẹjẹrẹ, àrùn egungun tí ó ní àrùn jẹjẹrẹ, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Àwọn egungun tí kò pé kò ní fọ́ sí ara wọn.
Àwọn egungun ìfọ́ pẹ̀lú àwọn ègé ìfọ́ tí ó wà ní apá òkè, àárín, àti ìsàlẹ̀. Ẹ̀jẹ̀ tó ń ṣẹ́kù ní apá àárín ni ó máa ń ní ipa lórí apá àárín, nígbà gbogbo nítorí ìpalára agbára gíga, pẹ̀lú yíyọ àsopọ rírọ kúrò nínú egungun, èyí tó máa ń fa ìṣòro pẹ̀lú ìwòsàn egungun.
Àwọn egungun tó ní àbùkù egungun, àwọn egungun tó ṣí sílẹ̀ pẹ̀lú àwọn egungun tó gé, tàbí àwọn egungun tó gé láìsí ìfarapa tó nílò àtúnṣe, tàbí àwọn egungun tó gé pẹ́lẹ́pẹ́lẹ́ tó máa ń yọrí sí àbùkù egungun.
Àwọn egungun tí ó ní egungun labalábá jọ àwọn egungun tí ó ní ìpín nítorí pé wọn kò ní gbogbo apá tí ó wà nínú egungun náà, wọ́n sì sábà máa ń jẹ́ àbájáde ìwà ipá tí ó tẹ̀.
Àwọn ìfọ́ ara tí ó máa ń fa ìfọ́ ara jẹ́ nítorí àwọn ẹrù tí ó máa ń pọ̀ sí i, ó sì sábà máa ń ṣẹlẹ̀ nínú calcaneus àti tibia.
Ìfọ́ egungun nígbà tí a bá na iṣan ara tàbí ìsopọ̀ mọ́ ara, ó máa ń fa ìfọ́ egungun nígbà tí a bá na iṣan ara tàbí ìsopọ̀ mọ́ ara.
Àwọn ìfọ́ ìfúnpọ̀ ni ìfọ́ tí a fi ń fún àwọn egungun ní ìfọ́, nígbà gbogbo nípa lílo àwọn ẹrù axial.
Àwòrán 4: Ìpínsísọ̀rí àwọn egungun tí ó ṣẹ́kù
III. Àwọn ohun tó ń fa ìwòsàn egungun
Àwọn ohun tó ń fa ìṣẹ̀dá ara: ọjọ́ orí, àrùn egungun tó ń ṣe é, àrùn tó ń fa ìṣẹ̀dá ara, ìpele iṣẹ́, ipò oúnjẹ, iṣẹ́ ọpọlọ, ìbàjẹ́ iṣan ara, àwọn homonu, àwọn ohun tó ń fa ìdàgbàsókè, ipò ìlera ti kápsù àsopọ rírọ, ìwọ̀n àìlèbímọ (ìfọ́ ṣíṣí), sìgá mímu, oògùn, àrùn agbègbè, ìpele agbára ìpalára, irú egungun, ìwọ̀n àbùkù egungun, àwọn ohun tó ń fa ìṣẹ̀dá ara, ìwọ̀n ìsopọ̀ àsopọ rírọ mọ́ egungun, ìdúróṣinṣin, ìṣètò ara, ìpele agbára ìpalára, ìwọ̀n àbùkù egungun.
IV. Àwọn ọ̀nà ìtọ́jú
A ṣe àfihàn ìtọ́jú tí kìí ṣe iṣẹ́-abẹ fún àwọn aláìsàn tí wọ́n ní ìpalára agbára díẹ̀ tàbí àwọn tí kò ṣeé ṣe iṣẹ́-abẹ nítorí àwọn ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ sí ara tàbí ti agbègbè.
Dídínkù: ìfàmọ́ra ní àárín gígùn ti ẹ̀gbẹ́, ìpínyà ẹ̀gbẹ́.
Ìfàmọ́ra àmúró ní ìpẹ̀kun méjèèjì ti ìfọ́ náà lẹ́ẹ̀kan síi: ìfàmọ́ra egungun tí ó dínkù nípasẹ̀ ìfàmọ́ra òde, pẹ̀lú ọ̀nà ìfàmọ́ra ojú mẹ́ta.
Ìlànà ìfàmọ́ra egungun tó ń tẹ̀síwájú: ọ̀nà ìdínkù, títí kan ìfàmọ́ra awọ ara, ìfàmọ́ra egungun.
Ìtọ́jú iṣẹ́-abẹ
(1) Ìdúró ara láti òde ara yẹ fún àwọn egungun tó ṣí sílẹ̀, àwọn egungun tó ti dì pẹ̀lú ìpalára tó le koko nínú àsopọ ara, àti àwọn egungun tó ti dì pẹ̀lú àkóràn (Àwòrán 5)
Àwòrán 5: Ìlànà ìtúnṣe òde
(2) Ìfàmọ́ra inú jẹ́ lílò fún àwọn irú egungun míràn, ó sì tẹ̀lé ìlànà AO (Táblì 1)
Táblì 1: Ìdàgbàsókè AO nínú ìtọ́jú ìfọ́ egungun
Àwọn ègé ìfọ́pọ̀ nílò ìfàmọ́ra, títí bí ìfàmọ́ra àìdúró (àwọn skru ìfàmọ́ra), ìfàmọ́ra oníná (àwọn èékánná inú medullary tí kì í ṣe títì), ìfàmọ́ra (yíyípo láàárín ohun inú àti egungun), àti ìfàmọ́ra abẹ́lé (ohun èlò inú tí ó tàn ká agbègbè tí a ti gé)
(4) Idinku aiṣe-taara:
A lo imọ-ẹrọ fifa ni agbegbe ti a ti fọ egungun lati dinku eegun nipasẹ titẹ ti àsopọ rirọ, ati agbara fifa naa wa lati inu ẹrọ fifa femoral, ohun elo fifi si ita, ẹrọ titẹ apapọ AO tabi ohun elo ṣiṣi lamina.
V. Ìtòlẹ́sẹẹsẹ ìtọ́jú
Gẹ́gẹ́ bí ìlànà ìtọ́jú egungun tó wà nínú ara, a pín in sí ìpele mẹ́rin (Táblì 2). Ní àkókò kan náà, pẹ̀lú ìlànà ìtọ́jú egungun tó wà nínú ara, a pín ìtọ́jú egungun sí ìpele mẹ́ta, èyí tó ń mú kí iṣẹ́ ìtọ́jú egungun tó wà nínú ara parí àti ìwòsàn egungun tó wà nínú ara (Àwòrán 6).
Táblì 2: Ìgbésí ayé ìwòsàn egungun
Àwòrán 6: Àwòrán onípele ìwòsàn egungun nínú àwọn eku
Ipele igbona
Ẹ̀jẹ̀ láti ibi tí wọ́n ti fọ́ àti àwọn àsopọ̀ ara tó rọ̀ tí ó yí wọn ká máa ń di hematoma, àsopọ̀ ara fibrovascular máa ń ṣẹ̀dá ní ìpẹ̀kun tí wọ́n ti fọ́, àti osteoblasts àti fibroblasts máa ń bẹ̀rẹ̀ sí í pọ̀ sí i.
Àkókò ìdádúró
Ìdáhùn ìfọ́ ara ní ìbẹ̀rẹ̀ náà máa ń wáyé láàrín ọ̀sẹ̀ méjì, pẹ̀lú ìṣẹ̀dá egungun cartilage lẹ́yìn náà ni ìṣẹ̀dá callus nípasẹ̀ endochondral ossification, àti gbogbo àwọn ọ̀nà pàtó ti ìwòsàn ìfọ́ ara ní í ṣe pẹ̀lú ọ̀nà ìtọ́jú náà.
Àtúnṣe
Nígbà tí a bá ń ṣe àtúnṣe náà, a máa fi egungun lamellar rọ́pò egungun tí a so mọ́ ara rẹ̀, a sì tún ṣe àtúnṣe ihò medullary láti fi hàn pé àtúnṣe egungun náà ti parí.
Ìṣòro
Àìsí ìṣọ̀kan tó pẹ́ jù máa ń hàn ní pàtàkì nípa bí egungun ṣe ń bàjẹ́ láìsí ìwòsàn láàárín àkókò tí a retí, ṣùgbọ́n ó ṣì ní àwọn ìṣiṣẹ́ ara, àti pé àwọn ìdí fún ìṣọ̀kan tó pẹ́ tó yàtọ̀ síra, èyí tó ní í ṣe pẹ̀lú àwọn ohun tó ń fa ìwòsàn ìfọ́.
Àìsí ìṣọ̀kan ara ni a máa ń fi hàn gẹ́gẹ́ bí ìfọ́ láìsí ẹ̀rí ìwòsàn ìṣègùn tàbí ìwòsàn rédíò, àwọn ohun pàtàkì tí a mọ̀ ni:
(1) Àìsí ìṣọ̀kan atrophic nítorí àìsí ìṣàn ẹ̀jẹ̀ àti àìní agbára ìlera ẹ̀dá láti wòsàn, tí ó sábà máa ń hàn gẹ́gẹ́ bí stenosis ti ìpẹ̀kun egungun tí ó fọ́ àti àìsí àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀, àti ìlànà ìtọ́jú náà nílò ìfúnni ní ìṣiṣẹ́ ẹ̀dá alààyè ní agbègbè (ìtọ́jú egungun tàbí ìyọkúrò cortical egungun àti gbigbe egungun).
(2) Àìsí ìṣọ̀kan hypertrophic ní agbára ìṣàn ẹ̀jẹ̀ àti agbára ìṣẹ̀dá ara, ṣùgbọ́n kò ní ìdúróṣinṣin ẹ̀rọ, èyí tí a sábà máa ń fi hàn gẹ́gẹ́ bí ìdàgbàsókè púpọ̀ ti ìpẹ̀kun tí ó bàjẹ́, àti pé ìtọ́jú náà nílò láti mú kí ìdúróṣinṣin ẹ̀rọ pọ̀ sí i (àwo egungun àti ìfàmọ́ra skru).
(3) Ẹ̀jẹ̀ tí kò ní ìṣọ̀kan dystrophic ní tó, ṣùgbọ́n kò sí ìṣẹ̀dá callus, a sì gbọ́dọ̀ tún dín ìfọ́ egungun kù nítorí àìtó ìyípò àti ìdínkù ìparí ìfọ́ náà.
(4) Fún àìsí ìbáṣepọ̀ àkóràn pẹ̀lú àkóràn onígbà pípẹ́, ìtọ́jú náà yẹ kí ó kọ́kọ́ mú àfiyèsí àkóràn náà kúrò, lẹ́yìn náà kí ó mú kí egungun yá. Àrùn osteomyelitis jẹ́ àrùn àkóràn egungun àti egungun, èyí tí ó lè jẹ́ àkóràn taara ti ọgbẹ́ ọgbẹ́ tí ó ṣí sílẹ̀ tàbí àkóràn àkóràn nípasẹ̀ àwọn ipa ọ̀nà ẹ̀jẹ̀, ó sì ṣe pàtàkì láti dá àwọn kòkòrò àrùn àti àwọn àkóràn tí ó ní àkóràn mọ̀ kí a tó tọ́jú wọn.
Àrùn ìrora agbègbè tó díjú ni a máa ń pè ní ìrora, ìfúnpọ̀ ara tó pọ̀jù, àléjì sí ẹ̀gbẹ́, ìṣàn ẹ̀jẹ̀ ní agbègbè tí kò báradé, lílágbára, àti wíwú, títí kan àwọn àìlera ti ètò iṣan ara. Ó sábà máa ń ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn ìpalára àti iṣẹ́-abẹ, a sì máa ń rí i tí a sì máa ń tọ́jú rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, pẹ̀lú ìdènà iṣan ara tí ó bá pọndandan.
• Àìsàn heterotopic ossification (HO) wọ́pọ̀ lẹ́yìn ìpalára tàbí iṣẹ́-abẹ, ó sì wọ́pọ̀ jù ní ìgbọ̀nwọ́, ìdí, àti itan, àti pé bisphosphonates ẹnu lè dènà ìṣàn egungun lẹ́yìn tí àmì àrùn bá ti bẹ̀rẹ̀.
• Titẹ ninu apo periophysal ga si ipele kan, eyi ti o n ba titẹ inu inu jẹ.
• Ipalara iṣan ara ni o ni awọn okunfa oriṣiriṣi ti ipalara iṣan ara nitori awọn ipo anatomical oriṣiriṣi.
• Avascular necrosis waye ni awọn agbegbe ti ko ni ipese ẹjẹ to, Ni pato, wo ipalara ati ipo anatomical, ati bẹbẹ lọ, ati ibajẹ ti ko le yipada waye.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kejìlá-31-2024



