Ilana gbogbogbo ti ikẹkọ atunṣe fun fifọ tendoni Achilles, ipilẹ akọkọ ti atunṣe ni: ailewu akọkọ, adaṣe atunṣe gẹgẹbi imọ-ara wọn.
Ipele akọkọ lẹhin iṣẹ abẹ
...
Àkókò ààbò àti ìwòsàn (ọ̀sẹ̀ 1-6).
Àwọn ọ̀ràn tó nílò àfiyèsí: 1. Yẹra fún fífà iṣan Achilles tí kò ṣeé gbé; 2. Orúnkún tó ń ṣiṣẹ́ yẹ kí ó yí ní 90°, kí o sì fi ẹsẹ̀ tẹ̀ síwájú sí ipò tí kò dúró ṣinṣin (0°); 3. Yẹra fún ìfúnpọ̀ gbígbóná; 4. Yẹra fún fífà pẹ́.
Ìṣíkiri oríkèé àti ìwúwo tí a dáàbò bo ni àwọn ohun tó ṣe pàtàkì jùlọ ní àkókò àkọ́kọ́ lẹ́yìn iṣẹ́-abẹ. Nítorí pé gbígbé ìwọ̀n àti ìṣíkiri oríkèé ń mú ìwòsàn àti agbára ìṣiṣẹ́ iṣan Achilles wá, ó sì lè dènà àwọn ipa búburú ti àìṣiṣẹ́ (fún àpẹẹrẹ, ìfọ́ iṣan, líle oríkèé, àrùn oríkèé, ìṣẹ̀dá ìfarapọ̀, àti thrombus ọpọlọ jíjìn).
A gba awọn alaisan niyanju lati ṣe ọpọlọpọ awọn iṣe ti nṣiṣe lọwọoripọÌṣípòpọ̀ ọjọ́ kan, títí bí ìfàgùn ẹsẹ̀, ìfàgùn ẹsẹ̀, ìfàgùn ẹsẹ̀, àti ìfàgùn valgus. Ìfàgùn ẹsẹ̀ tó ń ṣiṣẹ́ gbọ́dọ̀ wà ní ìwọ̀n 0° ní ìwọ̀n 90° ti ìfàgùn ẹsẹ̀. A gbọ́dọ̀ yẹra fún ìṣípòpọ̀ oríkèé àti ìfàgùn láti dáàbò bo ìfàgùn Achilles tó ń wo ara sàn kúrò lọ́wọ́ ìfàgùn tàbí ìfọ́.
Nígbà tí aláìsàn bá bẹ̀rẹ̀ sí í gbé ara rẹ̀ sókè díẹ̀ sí kí ó tó di pé ó ń gbé ara rẹ̀ sókè, a lè ṣe àwọn adaṣe kẹ̀kẹ́ tí ó dúró ní àkókò yìí. Ó yẹ kí a pàṣẹ fún aláìsàn láti lo ẹ̀yìn ẹsẹ̀ dípò ẹsẹ̀ iwájú nígbà tí ó bá ń gun kẹ̀kẹ́. Fífi ọwọ́ kan àpá àti ìṣípopọ̀ oríkèé díẹ̀ lè mú kí ó yára, kí ó sì dènà ìsopọ̀ oríkèé àti líle.
Ìtọ́jú òtútù àti gbígbé apá tí ó ní àrùn náà sókè lè ṣàkóso ìrora àti wíwú. Ó yẹ kí a pàṣẹ fún àwọn aláìsàn láti gbé apá tí ó ní àrùn náà sókè bí ó ti ṣeé ṣe tó ní gbogbo ọjọ́ náà àti láti yẹra fún dídi ìwọ̀n náà mú fún ìgbà pípẹ́. A tún lè gba aláìsàn nímọ̀ràn láti fi àwọn yìnyín sí i ní ọ̀pọ̀ ìgbà fún ogún ìṣẹ́jú ní gbogbo ìgbà.
Àwọn adaṣe ìdí àti orúnkún tó súnmọ́ ara wọn yẹ kí wọ́n lo ìlànà ìdánrawò ìdènà tó ń tẹ̀síwájú. Àwọn aláìsàn tí wọ́n ní ìwọ̀n ìwúwo díẹ̀ lè lo àwọn adaṣe tó ṣí sílẹ̀ àti àwọn ẹ̀rọ isotonic.
Àwọn Ìwọ̀n Ìtọ́jú: Nígbà tí o bá ń lo ọ̀pá axillary tàbí ọ̀pá lábẹ́ ìtọ́sọ́nà dókítà, wọ aṣọ ìwúwo onítẹ̀síwájú lábẹ́ bàtà tí a ti dì mọ́ pẹ̀lú kẹ̀kẹ́; ìfàgùn ẹsẹ̀/ìfàgùn igi/ìfàgùn/àrùn; àpá ìfọwọ́ra; ìtúpalẹ̀ oríkèé; àwọn adaṣe agbára iṣan proximal; ìtọ́jú ara; ìtọ́jú òtútù.
Ọ̀sẹ̀ 0-2: Àmì ìdábùú ẹsẹ̀ kúkúrú tí kò ní ìṣiṣẹ́, kókósẹ̀ wà ní ipò tí kò sí ní ìdúró; gbígbé ìwọ̀n díẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀pá ìrọ̀rùn tí a bá fara dà á; yìnyín + ìtọ́jú òògùn ìfúnpọ̀/ìlù pulse àdúgbò; ìfọ́ orúnkún àti ààbò kókósẹ̀ Ìfọ́ plantar tí ń ṣiṣẹ́, varus, valgus; ìdènà quadriceps, gluteal, àti ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìfàsẹ́yìn ibadi.
Ọ̀sẹ̀ mẹ́ta: Ìrànlọ́wọ́ ẹsẹ̀ kúkúrú kò ṣeé gbé, ẹsẹ̀ kò ní dúró ní ipò tí kò ní dúró. Rírìn pẹ̀lú ìwúwo díẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀pá ìrọ̀rùn; ìṣiṣẹ́ +- ìrànlọ́wọ́ ìfàsẹ́yìn ẹsẹ̀/ìfàsẹ́yìn ẹsẹ̀, ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ẹsẹ̀ valgus (+- ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìwọ́ntúnwọ́nsí); Ó mú kí àwọn ìṣípo oríkèé ẹsẹ̀ kékeré (intertarsal, subtalar, tibiotalar) yára sí i ní ipò tí kò ní dúró; ó ń dènà ìdánilẹ́kọ̀ọ́ quadriceps, gluteal, àti ìfàsẹ́yìn ìdí.
Ọ̀sẹ̀ mẹ́rin: Ìdánrawò ìfàsẹ́yìn ẹsẹ̀ àti ẹsẹ̀; ìfàsẹ́yìn plantar, varus, àti ìfàsẹ́yìn pẹ̀lú àwọn okùn rọ́bà; ìdánrawò ìrìn-àjò tí ó ní ìwọ̀n díẹ̀-ìdánrawò ìfaradà díẹ̀-ìdánrawò ìfaradà díẹ̀-ìdánrawò ìfaradà kékeré (>30 iwọn/àáyá); ìdánrawò ìfaradà ìgbẹ́sẹ̀ gíga.
Ọ̀sẹ̀ márùn-ún: Yọ àmùrè ẹsẹ̀ kúrò, àwọn aláìsàn kan sì lè lọ sí ìdánrawò níta gbangba; ìdánrawò gbígbé ẹsẹ̀ méjì sókè; ìdánrawò ìrìn-àjò tí ó ní ìwọ̀n díẹ̀- ìdánrawò ìdènà ìfaradà ìsokinetic (ìwọ̀n 20-30/ìṣẹ́jú-àáyá); ìdánrawò ìtúnṣe igigirisẹ ní ìjókòó kékeré; ìdánrawò ìfàsẹ́yìn (ààbò nígbà ìlera).
Ọ̀sẹ̀ mẹ́fà: Gbogbo àwọn aláìsàn yọ àwọn ìdènà náà kúrò, wọ́n sì ṣe ìdánrawò rírìn lórí ilẹ̀ títẹ́jú níta; ìdánrawò ìtẹ̀síwájú tendoni Achilles ti àtẹ̀yìnwá ní ipò ìjókòó; ìdánrawò agbára iṣan tí ń yípo (ìdènà varus, ìdènà valgus) ẹgbẹ́ méjì; ìdánrawò ìwọ́ntúnwọ́nsí ẹsẹ̀ kan ṣoṣo (Ẹgbẹ́ tí ó ní ìlera --- ẹ̀gbẹ́ tí ó ní ipa náà ń yípadà díẹ̀díẹ̀); ìṣàyẹ̀wò ìrìn rírìn.
Àwọn ìlànà ìgbéga: a ń ṣàkóso ìrora àti wíwú; a lè ṣe ìwúwo lábẹ́ ìtọ́sọ́nà dókítà; ìfàgùn ẹsẹ̀ dé ipò tí kò ní ìdúró; agbára iṣan ìsàlẹ̀ ìsàlẹ̀ tó súnmọ́ dé ìpele 5/5.
Ipele keji lẹhin iṣẹ abẹ
...
Ní ìpele kejì, àwọn ìyípadà tó hàn gbangba wáyé nínú ìwọ̀n ìwúwo, ìbísí ROM ti apá tó ní ipa àti bí iṣan ara ṣe ń lágbára sí i.
Góńgó pàtàkì: Láti mú ìwọ̀n ìṣiṣẹ́ tó tó padà fún ìrìn àti gígun àtẹ̀gùn déédé. Dá agbára ìfàgùn ẹsẹ̀, varus, àti valgus padà sí ìwọ̀n déédé 5/5. Dápadà sí ìrìn déédé.
Awọn ọna itọju:
Lábẹ́ ààbò, ó lè fara da ìwúwo títí dé ìdánrawò ìwúwo pípé, ó sì lè bọ́ àwọn ìkọ́lé kúrò nígbà tí kò bá sí ìrora; ìdánrawò ìṣiṣẹ́ treadmill lábẹ́ omi; pádì igigirisẹ inú bàtà ń ran lọ́wọ́ láti mú ìrìn déédéé padà bọ̀ sípò; ìdánrawò ìfọwọ́sowọ́pọ̀ kokosẹ̀/ìfàgùn igi/ìfàgùn valgus; ìdánrawò ìtọ́jú ara; àwọn ìdánrawò agbára isometric/isotonic: ìyípadà kokosẹ̀/valgus.
Àwọn adaṣe ìṣíṣẹ́ iṣan ara àti oríkèé ní ìbẹ̀rẹ̀ láti mú kí ìmọ́lára ara, iṣan ara àti ìwọ́ntúnwọ̀nsì pọ̀ sí i. Bí a ṣe ń mú agbára àti ìwọ́ntúnwọ̀nsì padà sípò, ìlànà ìdánrawò náà tún máa ń yípadà láti oríkèé ìsàlẹ̀ méjèèjì sí oríkèé ìsàlẹ̀. Ìfọwọ́ra ọgbẹ́, ìtọ́jú ara, àti ìṣiṣẹ́ oríkèé díẹ̀ yẹ kí ó máa bá a lọ bí ó ṣe yẹ.
Ọ̀sẹ̀ méje sí mẹ́jọ: Aláìsàn gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ wọ àmùrè lábẹ́ ààbò àwọn ọ̀pá láti parí gbígbé gbogbo ìwúwo ti apá tí ó kan, lẹ́yìn náà, yọ àwọn ọ̀pá kúrò kí ó sì wọ bàtà láti gbé ìwúwo náà pátápátá. A lè fi àmùrè gìgísẹ̀ sínú bàtà náà nígbà tí a bá ń yí padà láti àmùrè ẹsẹ̀ sí bàtà náà.
Gíga igigirisẹ yẹ kí ó dínkù bí ìṣípopọ̀ oríkèé náà ṣe ń pọ̀ sí i. Nígbà tí ìrìn aláìsàn bá padà sí bí ó ti yẹ, a lè dín igigirisẹ náà kù.
Ìrìn déédéé jẹ́ ohun pàtàkì fún rírìn láìsí ìfàsẹ́yìn. Àwọn ìfúnpọ̀ ẹsẹ̀ ní ìfàsẹ́yìn ẹsẹ̀ àti ìfàsẹ́yìn dorsi. Dorsiflexion túmọ̀ sí pé àwọn ìka ẹsẹ̀ ni a so mọ́ ẹ̀yìn dáadáa bí ó ti ṣeé ṣe tó, ìyẹn ni pé, a fipá mú ẹsẹ̀ padà sí ipò ààlà;
Ní ìpele yìí, a lè bẹ̀rẹ̀ àwọn adaṣe agbára iṣan oníṣe-ara àti ìyípadà díẹ̀, a sì lè lo àwọn rọ́bà láti ṣe ìdánrawò ní ìpele ìkẹyìn. Mú agbára iṣan pọ̀ sí i nípa fífà àwòrán àwọn lẹ́tà náà pẹ̀lú ẹsẹ̀ rẹ lórí ẹ̀rọ oní-apá púpọ̀. Nígbà tí a bá ti ṣe àṣeyọrí ìṣípo tó tó.
O le bẹrẹ si ni adaṣe awọn iṣan meji pataki ti fifọ ẹsẹ ti ọmọ malu. Awọn adaṣe resistance fifọ ẹsẹ pẹlu fifọ ẹsẹ si 90° le bẹrẹ ni ọsẹ mẹfa lẹhin iṣẹ-abẹ. Awọn adaṣe resistance fifọ ẹsẹ pẹlu fifun ẹsẹ le bẹrẹ ni ọsẹ kẹjọ.
A tun le lo ẹrọ fifẹ ẹsẹ igi ni ipele yii nipa lilo ẹrọ fifẹ ẹsẹ igi ti o gbooro sii ati ẹrọ fifẹ ẹsẹ. Ni akoko yii, adaṣe kẹkẹ ti a ṣeto yẹ ki o ṣe pẹlu iwaju ẹsẹ, ati pe iye naa yẹ ki o pọ si diẹdiẹ. Rin sẹhin lori ẹrọ treadmill mu iṣakoso fifẹ ẹsẹ igi igi pọ si. Awọn alaisan wọnyi nigbagbogbo rii ririn sẹhin diẹ sii ni itunu nitori pe o dinku iwulo fun fifin. O tun ṣee ṣe lati ṣe agbekalẹ awọn adaṣe igbesẹ iwaju. Giga awọn igbesẹ le pọ si diẹdiẹ.
Ìdádúró kékeré pẹ̀lú ààbò ẹsẹ̀ (a máa ń nà isan Achilles sí i lábẹ́ èrò ìrora tí a lè fara dà); àwọn ẹgbẹ́ mẹ́ta ti ìdánrawò díẹ̀ (àìlèṣeéṣe) ìkọ́ni iṣan tí ń yípo (ìdènà varus, ìdènà valgus); Ìkọ́ni ẹsẹ̀ gbé sókè (ìdánrawò soleus gíga); ìkọ́ni ẹsẹ̀ gbé sókè pẹ̀lú orúnkún ní ipò tí ó jókòó (ìdánrawò gastrocnemius gíga).
Ṣe atilẹyin fun iwuwo ara lori ọpa iwọntunwọnsi lati mu ikẹkọ gigun ara-ẹni lagbara; ṣe ikẹkọ gbigbe ọmọ malu soke +- Imudara EMG ni ipo iduro; ṣe atunṣe irin-ajo labẹ ẹrọ lilọ-ẹrọ; ṣe ikẹkọ treadmill atunṣe pẹlu iwaju ẹsẹ (ni bii iṣẹju 15); ikẹkọ iwọntunwọnsi (iwọntunwọnsi).
Ọ̀sẹ̀ 9-12: ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìfàgùn triceps ti ọmọ màlúù dúró; ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìfaradà ọmọ màlúù dúró (àwọn ìka ẹsẹ̀ kan ilẹ̀, tí ó bá pọndandan, a lè fi ìtara iṣan iná kún un); ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìfaradà treadmill iwájú ẹsẹ̀ (ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 30); gbígbé ẹsẹ̀ sókè, ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìfaradà ìbalẹ̀, ìgbésẹ̀ kọ̀ọ̀kan jẹ́ 12 inches sí ara wọn, pẹ̀lú ìṣàkóso oníṣọ̀kan àti aláìlẹ́gbẹ́; rírìn ní òkè gíga síwájú, rírìn ní ìsàlẹ̀ òkè sẹ́yìn; ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìwọ́ntúnwọ́nsí trampoline.
Lẹ́yìn àtúnṣe
...
Ọ̀sẹ̀ 16: Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìrọ̀rùn (Tai Chi); ètò ìṣiṣẹ́ bẹ̀rẹ̀; ìdánilẹ́kọ̀ọ́ isometric oní-ọ̀pọ̀-àmì.
Oṣù mẹ́fà: Àfiwé àwọn apá ìsàlẹ̀; ìdánwò ìdánrawò isokinetic; ìkẹ́kọ̀ọ́ ìwádìí ìrìn-àjò; gbígbé ẹsẹ̀ kan sókè fún ìṣẹ́jú-àáyá 30.
Sichuan CAH
WhatsApp / Wechat: +8615682071283
Email: liuyaoyao@medtechcah.com
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù kọkànlá-25-2022
